14 bài tập Hóa 10 Kết nối tri thức Bài 6: Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm (có lời giải)

Question 1

Ghép từng nhóm đặc điểm ở cột A với một phần tử tương ứng trong cột B:

Cột A:
a) Một khí hoạt động hóa học rất mạnh, nguyên tử có độ âm điện lớn
b) Một kim loại mềm, nguyên tử rất dễ nhường electron
c) Một nguyên tố vừa thể hiện tính kim loại vừa thể hiện tính phi kim, tạo thành oxide cao nhất có công thức dạng M2O5
d) Một khí rất trơ về mặt hóa học

Cột B:
1. Sodium (Na)
2. Antimony (Sb)
3. Chlorine (Cl2)
4. Argon (Ar)

Đáp án đúng là:

Accepted Answer

a – 3; b – 1; c – 2; d – 4

Question 2

Nêu vị trí trong bảng tuần hoàn của các nguyên tố có Z = 8; Z = 11; Z = 17 và Z = 20. Xác định số electron hóa trị của nguyên tử các nguyên tố đó.

Accepted Answer

+ Z = 8 (cấu hình: 1s^2 2s^2 2p^4): ô số 8, chu kì 2, nhóm VIA, có 6 electron hóa trị. + Z = 11 (cấu hình: 1s^2 2s^2 2p^6 3s^1): ô số 11, chu kì 3, nhóm IA, có 1 electron hóa trị. + Z = 17 (cấu hình: 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5): ô số 17, chu kì 3, nhóm VIIA, có 7 electron hóa trị. + Z = 20 (cấu hình: 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2): ô số 20, chu kì 4, nhóm IIA, có 2 electron hóa trị.

Question 3

Dựa vào bảng tuần hoàn, hãy so sánh và giải thích sự khác nhau về bán kính nguyên tử của:

a) Lithium (Z = 3) và Potassium (Z = 19).

b) Calcium (Z = 20) và Selenium (Z = 34).

Accepted Answer

a) Li (Z = 3) thuộc chu kì 2, nhóm IA; K (Z = 19) thuộc chu kì 4, nhóm IA. Trong cùng một nhóm A, từ trên xuống dưới, số lớp electron tăng dần nên bán kính nguyên tử tăng. Vậy bán kính nguyên tử K > Li.

b) Ca (Z = 20) thuộc chu kì 4, nhóm IIA; Se (Z = 34) thuộc chu kì 4, nhóm VIA. Trong cùng một chu kì, từ trái sang phải, điện tích hạt nhân tăng dần trong khi số lớp electron không đổi, lực hút giữa hạt nhân và các electron lớp ngoài cùng tăng lên nên bán kính nguyên tử giảm. Vậy bán kính nguyên tử Ca > Se.

Question 4

Almelec là hợp kim của aluminium với một lượng nhỏ magnesium và silicon (98,8% aluminium; 0,7% magnesium và 0,5% silicon). Almelec được sử dụng làm dây điện cao thế do nhẹ, dẫn điện tốt và bền. Dựa vào bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, hãy:

a) Sắp xếp theo thứ tự tăng dần về bán kính nguyên tử của các nguyên tố hóa học có trong almelec.

b) Cho biết thứ tự giảm dần về độ âm điện của các nguyên tố hóa học có trong almelec.

Accepted Answer

a) Bán kính nguyên tử tăng dần: Si < Al < Mg. b) Độ âm điện giảm dần: Si > Al > Mg.

Question 5

Cho các nguyên tố sau: K (Z = 19), N (Z = 7), Si (Z = 14), Mg (Z = 12). Hãy chọn dãy sắp xếp các nguyên tố trên theo chiều giảm dần bán kính nguyên tử.

Accepted Answer

K > Mg > Si > N

Question 6

Cho các nguyên tố X (Z = 9), Y (Z = 17), Z (Z = 33) và T (Z = 35). Hãy sắp xếp thứ tự tăng dần độ âm điện của các nguyên tố này và giải thích.

Accepted Answer

Thứ tự tăng dần độ âm điện là: Z < T < Y < X. Giải thích: Dựa vào cấu hình electron, X và Y thuộc nhóm VIIA (chu kì 2 và 3), T thuộc nhóm VIIA (chu kì 4), Z thuộc nhóm VA (chu kì 4). Trong cùng nhóm VIIA, độ âm điện giảm dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân (X > Y > T). So sánh giữa các chu kì và nhóm, ta có kết quả Z < T < Y < X.

Question 7

Cho các nguyên tố thuộc chu kì 3: Na (Z = 11), Al (Z = 13) và Cl (Z = 17) và các giá trị độ âm điện tương ứng là 0,93; 1,61; 3,16. Hãy gán mỗi giá trị độ âm điện cho mỗi nguyên tố và giải thích.

Accepted Answer

Độ âm điện: Na (0,93); Al (1,61); Cl (3,16). Giải thích: Trong một chu kì, từ trái sang phải, độ âm điện của các nguyên tố tăng dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân.

Question 8

Cho các nguyên tố X, Y, Z có số hiệu nguyên tử lần lượt là 6, 9, 14.

a) Xác định vị trí của các nguyên tố đó trong bảng tuần hoàn.

b) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự bán kính nguyên tử tăng dần.

c) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự độ âm điện giảm dần.

d) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự tính phi kim tăng dần.

Accepted Answer

a) X (Z = 6): 1s22s22p2 ô số 6, chu kì 2, nhóm IVA. Y (Z = 9): 1s22s22p5 ô số 9, chu kì 2, nhóm VIIA. Z (Z = 14): 1s22s22p63s23p2 ô số 14, chu kì 3, nhóm IVA. b) - Trong một chu kì, từ trái sang phải bán kính nguyên tử giảm dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống bán kính nguyên tử tăng dần. Bán kính nguyên tử: Y < X < Z. c) - Trong một chu kì, từ trái sang phải độ âm điện tăng dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống độ âm điện giảm dần. Độ âm điện: Y > X > Z. d) - Trong một chu kì, từ trái sang phải tính phi kim tăng dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống tính phi kim giảm dần. Tính phi kim: Z < X < Y.

Question 9

Cho cấu hình electron của nguyên tử hai nguyên tố sau:

X: 1s22s22p63s23p3
Y: 1s22s22p63s23p63d34s2

a) X và Y có cùng nhóm nguyên tố không? Giải thích.

b) X và Y cách nhau bao nhiêu nguyên tố hóa học? Chúng có cùng chu kì không?

Accepted Answer

a) X (Z=15) thuộc nhóm VA; Y (Z=23) thuộc nhóm VB. Cả hai đều thuộc nhóm V. b) X và Y cách nhau 23 - 15 = 8 nguyên tố. X thuộc chu kì 3, Y thuộc chu kì 4, nên không cùng chu kì.

Question 10

Nguyên tố gallium (Ga) thuộc nhóm IIIA và nguyên tố selenium (Se) thuộc nhóm VIA của bảng tuần hoàn. Viết công thức hóa học của oxide (ứng với hóa trị cao nhất) và hydroxide tương ứng của hai nguyên tố trên.

Accepted Answer

- Ga: Oxide cao nhất là Ga2O3, hydroxide là Ga(OH)3. - Se: Oxide cao nhất là SeO3, hydroxide là H2SeO4.

Question 11

Cho các nguyên tố X, Y, Z có số hiệu nguyên tử lần lượt là 11, 13, 19.

a) Xác định vị trí của các nguyên tố đó trong bảng tuần hoàn.

b) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự bán kính nguyên tử tăng dần.

c) Gán các giá trị độ âm điện (0,82; 1,31 và 0,93) cho X, Y, Z.

d) Xếp các nguyên tố đó theo thứ tự tính kim loại giảm dần.

Accepted Answer

a) X (Z = 11): 1s22s22p63s1 ô số 11, chu kì 3, nhóm IA. Y (Z = 13): 1s22s22p63s23p1 ô số 13, chu kì 3, nhóm IIIA. Z (Z = 19): 1s22s22p63s23p64s1 ô số 19, chu kì 4, nhóm IA. b) - Trong một chu kì, từ trái sang phải bán kính nguyên tử giảm dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống bán kính nguyên tử tăng dần. Bán kính nguyên tử: Y < X < Z. c) - Trong một chu kì, từ trái sang phải độ âm điện tăng dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống độ âm điện giảm dần. Độ âm điện: Z (0,82) < X (0,93) < Y (1,31). d) - Trong một chu kì, từ trái sang phải tính kim loại giảm dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống tính kim loại tăng dần. Tính kim loại: Z > X > Y.

Question 12

Cho các hợp chất sau: Al2O3, Na2O, SiO2, MgO, SO3, P2O5, Cl2O7. Hãy sắp xếp các oxide này theo chiều tăng dần tính acid và giải thích.

Accepted Answer

Thứ tự tăng dần tính acid: Na2O < MgO < Al2O3 < SiO2 < P2O5 < SO3 < Cl2O7. Giải thích: Các nguyên tố tạo nên các oxide này đều thuộc chu kì 3. Trong một chu kì, từ trái sang phải, tính base của các oxide giảm dần và tính acid của các oxide tăng dần.

Question 13

Sắp xếp các hợp chất sau theo chiều tăng dần tính acid: NaOH, Mg(OH)2, Al(OH)3, H2SiO3, H2SO4, HClO4.

Accepted Answer

Chiều tăng dần tính acid là: NaOH < Mg(OH)2 < Al(OH)3 < H2SiO3 < H2SO4 < HClO4.

Question 14

Cho các oxide sau: Na2O, SO3, Cl2O7, CO2, CaO, N2O5. Viết các phương trình hóa học biểu diễn phản ứng với nước (nếu có) của các oxide trên và nhận xét về tính chất acid – base của chúng.

Accepted Answer

Các phương trình hóa học:
1. Na2O + H2O -> 2NaOH (oxide base mạnh)
2. SO3 + H2O -> H2SO4 (oxide acid mạnh)
3. Cl2O7 + H2O -> 2HClO4 (oxide acid mạnh)
4. CO2 + H2O <=> H2CO3 (oxide acid yếu)
5. CaO + H2O -> Ca(OH)2 (oxide base mạnh)
6. N2O5 + H2O -> 2HNO3 (oxide acid mạnh)

14 bài tập Hóa 10 Kết nối tri thức Bài 6: Xu hướng biến đổi một số tính chất của nguyên tử các nguyên tố trong một chu kì và trong một nhóm (có lời giải)

Xem trước câu hỏi