15 bài tập Hóa 10 Kết nối tri thức Bài 8: Định luật bảo toàn. Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học (có lời giải)

Question 1

Phosphorus được dùng vào mục đích quân sự như sản xuất bom, đạn cháy, đạn khói. Nguyên tố phosphorus ở ô số 15, chu kì 3, nhóm VA trong bảng tuần hoàn. Hãy cho biết:

a) Cấu hình electron của phosphorus.

b) Số electron lớp ngoài cùng của nguyên tử phosphorus.

c) Phosphorus là kim loại hay phi kim.

d) Công thức oxide cao nhất của phosphorus.

e) Công thức hợp chất khí của phosphorus với hydrogen.

f) Công thức hydroxide cao nhất của phosphorus.

g) Oxide và hydroxide cao nhất của phosphorus có tính acid hay base.

Accepted Answer

a) Cấu hình electron của P: 1s22s22p63s23p3. b) P có 5 electron ở lớp ngoài cùng. c) P là phi kim (nhóm VA). d) Công thức oxide ứng với hóa trị cao nhất của P: P2O5 (acidic oxide). e) Công thức hợp chất khí của phosphorus với hydrogen: PH3. f) Công thức hydroxide cao nhất của phosphorus: H3PO4. g) P2O5 (acidic oxide); H3PO4 (tính acid).

Question 2

Một nguyên tố kim loại được sử dụng làm vỏ lon nước giải khát có cấu hình electron lớp ngoài cùng là [Ne]3s^2 3p^1. Hãy xác định tên nguyên tố, vị trí của nó trong bảng tuần hoàn và cho biết tính chất hóa học đặc trưng của nguyên tố đó.

Accepted Answer

Nguyên tố là Aluminium (Al), ô số 13, chu kì 3, nhóm IIIA, có tính kim loại.

Question 3

Nguyên tử của một nguyên tố có cấu hình electron: [Ar]4s2. Nguyên tố này là một trong những nguyên tố thiết yếu cho cơ thể, được bổ sung trong các sản phẩm sữa. Hãy xác định vị trí (ô, chu kì, nhóm) của nguyên tố này trong bảng tuần hoàn và cho biết tính chất hóa học đặc trưng của nó.

Accepted Answer

Nguyên tố là Calcium (Ca), số hiệu nguyên tử Z = 20. Vị trí: ô số 20, chu kì 4, nhóm IIA. Tính chất: là kim loại kiềm thổ.

Question 4

Nguyên tố magnesium thuộc ô số 12, chu kì 3, nhóm IIA của bảng tuần hoàn.

a) Viết cấu hình electron của magnesium, nêu một số tính chất cơ bản của đơn chất và oxide, hydroxide chứa magnesium.

b) So sánh tính kim loại của magnesium với các nguyên tố lân cận trong bảng tuần hoàn.

Accepted Answer

a) Mg: 1s22s22p63s2 + Mg là kim loại (nhóm IIA). + Công thức oxide ứng với hóa trị cao nhất: MgO (basic oxide). + Công thức hydroxide: Mg(OH)2 (tính base). b) - Trong một chu kì, từ trái sang phải tính kim loại giảm dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống tính kim loại tăng dần. ----> Tính kim loại: Na > Mg > Al; Ca > Mg > Be

Question 5

Potassium là nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu cho thực vật và con người. Nguyên tử potassium có cấu hình electron lớp ngoài cùng là 4s1.

a) Nêu vị trí của potassium trong bảng tuần hoàn.

b) Nêu một số tính chất cơ bản của đơn chất và hợp chất chứa potassium.

Accepted Answer

a) Cấu hình electron đầy đủ của K (Z=19) là 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1. Vị trí: ô số 19, chu kì 4, nhóm IA.

b) K là kim loại kiềm hoạt động hóa học mạnh. Oxide cao nhất là K2O (basic oxide), hydroxide là KOH (base mạnh).

Question 6

Nguyên tố X có Z = 38.

a) Viết cấu hình electron của X và cho biết vị trí của X trong bảng tuần hoàn.

b) Hãy cho biết tính chất hóa học cơ bản của X là gì?

c) Viết công thức oxide và hydroxide cao nhất của X.

d) Viết phương trình hóa học của phản ứng xảy ra khi cho X tác dụng với Cl2.

Accepted Answer

a) Cấu hình electron: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p6 5s2. X ở ô số 38, chu kì 5, nhóm IIA. b) X là kim loại kiềm thổ. c) Oxide cao nhất: SrO; Hydroxide cao nhất: Sr(OH)2. d) Sr + Cl2 -> SrCl2.

Question 7

Nguyên tố X nằm ở chu kì 4, nhóm VIIA của bảng tuần hoàn.

a) Viết cấu hình electron nguyên tử của X.

b) Nguyên tử X có bao nhiêu electron thuộc lớp ngoài cùng?

c) Electron lớp ngoài cùng thuộc những phân lớp nào?

d) X là kim loại hay phi kim?

Accepted Answer

a) X: 1s22s22p63s23p63d104s24p5 (X là Br). b) Br có 7 electron lớp ngoài cùng (VIIA). c) Electron lớp ngoài cùng thuộc những phân lớp: 4s và 4p. d) Br là phi kim (nhóm VIIA).

Question 8

Hydroxide của nguyên tố T có tính base rất mạnh và tác dụng được với HCl theo tỉ lệ mol giữa hydroxide của T và HCl là 1: 2. Hãy dự đoán nguyên tố T thuộc nhóm nào trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.

Accepted Answer

- Hydroxide của nguyên tố T có tính base rất mạnh ----> T thuộc nhóm IA hoặc IIA. - Hydroxide T tác dụng được với HCl theo tỉ lệ mol 1 : 2 ----> T thuộc nhóm IIA. R(OH)2 + 2HCl → RCl2 + 2H2O

Question 9

Oxide cao nhất của hai nguyên tố X và Y khi tan trong nước tạo dung dịch làm giấy quỳ tím chuyển sang màu xanh. Biết rằng tỉ lệ nguyên tử X cũng như Y với oxygen trong các oxide cao nhất là bằng nhau, khối lượng phân tử oxide cao nhất của Y lớn hơn oxide cao nhất của X.

a) Dự đoán X và Y thuộc loại nguyên tố nào (kim loại, phi kim). Giải thích?

b) Dự đoán hai nguyên tố X và Y thuộc cùng một chu kì hay cùng một nhóm? Giải thích?

c) So sánh số hiệu nguyên tử của X và Y. Giải thích?

Accepted Answer

a) Oxide cao nhất của X và Y tan trong nước tạo dung dịch làm quỳ tím hóa xanh, chứng tỏ các oxide này là basic oxide, tạo ra dung dịch base. Vậy X và Y là các nguyên tố kim loại (thường là kim loại kiềm hoặc kiềm thổ).

b) Tỉ lệ nguyên tử X và Y với oxygen trong các oxide cao nhất bằng nhau chứng tỏ X và Y có cùng hóa trị cao nhất với oxygen, do đó X và Y thuộc cùng một nhóm A trong bảng tuần hoàn.

c) Trong cùng một nhóm A, khi đi từ trên xuống dưới, khối lượng nguyên tử tăng dần, dẫn đến khối lượng phân tử oxide cao nhất tăng dần. Vì khối lượng phân tử oxide của Y lớn hơn của X nên số hiệu nguyên tử của Y lớn hơn của X.

Question 10

Borax (Na2B4O7.10H2O), còn gọi là hàn the, là khoáng chất dạng tinh thể. Nhờ có khả năng hòa tan oxide của kim loại, borax được dung để làm sạch bề mặt kim loại trước khi hàn, chế tạo thủy tinh quang học, men đồ sứ,… Một lượng lớn borax được dung để sản xuất bột giặt.

a) Nêu vị trí trong bảng tuần hoàn của mỗi nguyên tố có trong thành phần của borax và viết cấu hình electron của nguyên tử các nguyên tố đó.

b) Sắp xếp các nguyên tố trên theo chiều bán kính nguyên tử tăng dần.

c) Sắp xếp các nguyên tố trên theo chiều độ âm điện giảm dần.

Giải thích dựa vào quy luật biến thiên trong bảng tuần hoàn.

Accepted Answer

a) + Na: 1s22s22p63s1 (ô số 11, chu kì 3, nhóm IA). + B: 1s22s22p1 (ô số 5, chu kì 2, nhóm IIIA). + O: 1s22s22p4 (ô số 8, chu kì 2, nhóm VIA). + H: 1s1 (ô số 1, chu kì 1, nhóm IA). b) - Trong một chu kì, từ trái sang phải bán kính nguyên tử giảm dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống bán kính nguyên tử tăng dần. ----> Bán kính nguyên tử: H < O < B < Na. c) - Trong một chu kì, từ trái sang phải độ âm điện tăng dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống độ âm điện giảm dần. ----> Độ âm điện: O > B > Na

Question 11

Công thức cấu tạo của phân tử cafein, một chất gây đắng tìm thấy nhiều trong café và trà được biểu diễn ở hình bên.

![Công thức cấu tạo của phân tử cafein, một chất gây đắng tìm thấy nhiều trong café và trà được biểu diễn ở hình bên. a) Nêu vị trí của các nguyên tố tạo nên cafein trong bảng tuần hoàn. b) So sánh tính phi kim, bán kính nguyên tử và độ âm điện của các nguyên tố đó và giải thích. (ảnh 1)](https://video.vietjack.com/upload2/quiz_source1/2025/07/blobid4-1753267028.png)

a) Nêu vị trí của các nguyên tố tạo nên cafein trong bảng tuần hoàn.

b) So sánh tính phi kim, bán kính nguyên tử và độ âm điện của các nguyên tố đó và giải thích.

Accepted Answer

a) + C: 1s22s22p2 (ô số 6, chu kì 2, nhóm IVA). + N: 1s22s22p3 (ô số 7, chu kì 2, nhóm VA). + O: 1s22s22p4 (ô số 8, chu kì 2, nhóm VIA). + H: 1s1 (ô số 1, chu kì 1, nhóm IA). b1) - Trong một chu kì, từ trái sang phải bán kính nguyên tử giảm dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống bán kính nguyên tử tăng dần. ----> Bán kính nguyên tử: H < O < N < C. b2) - Trong một chu kì, từ trái sang phải độ âm điện tăng dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống độ âm điện giảm dần. ----> Độ âm điện: H < C < N < O b3) - Trong một chu kì, từ trái sang phải tính phi kim tăng dần. ----> Tính phi kim: C < N < O

Question 12

Các nguyên tố X, Y, T, Q có số hiệu nguyên tử lần lượt là 5, 11, 13, 19.

a) Viết cấu hình electron của chúng và xác định vị trí mỗi nguyên tố trong bảng tuần hoàn.

b) Xếp các nguyên tố trên theo thứ tự tính kim loại tăng dần. Giải thích.

Accepted Answer

a) Cấu hình electron:
- X (Z=5): 1s2 2s2 2p1 (Ô 5, chu kì 2, nhóm IIIA)
- Y (Z=11): 1s2 2s2 2p6 3s1 (Ô 11, chu kì 3, nhóm IA)
- T (Z=13): 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1 (Ô 13, chu kì 3, nhóm IIIA)
- Q (Z=19): 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 (Ô 19, chu kì 4, nhóm IA)

b) Tính kim loại tăng dần: X < T < Y < Q. Giải thích: Trong cùng chu kì, tính kim loại giảm dần từ trái sang phải; trong cùng nhóm A, tính kim loại tăng dần từ trên xuống dưới.

Question 13

Các nguyên tố A, D, E, G có số hiệu nguyên tử lần lượt là 6, 9, 14, 17.

a) Viết cấu hình electron của chúng và xác định vị trí mỗi nguyên tố trong bảng tuần hoàn.

b) Xếp các nguyên tố trên theo thứ tự tính phi kim giảm dần (biết độ âm điện của G lớn hơn A). Giải thích.

Accepted Answer

a) + A (Z = 6): 1s22s22p2 (ô số 6, chu kì 2, nhóm IVA). + D (Z = 9): 1s22s22p5 (ô số 9, chu kì 2, nhóm VIIA). + E (Z = 14): 1s22s22p63s23p2 (ô số 14, chu kì 3, nhóm IVA). + G (Z = 17): 1s22s22p63s23p5 (ô số 17, chu kì 3, nhóm VIIA). b) - Trong một chu kì, từ trái sang phải tính phi kim tăng dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống tính phi kim giảm dần. ----> Tính phi kim: D > G > A > E (độ âm điện của G lớn hơn A nên tính phi kim G > A).

Question 14

Cấu hình electron theo lớp của năm nguyên tố X, Q, Z, A, D như sau:

X: 2, 2; Q: 2, 8, 8, 2;

Z: 2, 7; A: 2, 8, 8, 7; D: 2.

a) Nêu vị trí mỗi nguyên tố trong bảng tuần hoàn.

b) Xác định kim loại mạnh nhất, phi kim mạnh nhất, nguyên tố kém hoạt động nhất trong số chúng. Giải thích.

Accepted Answer

a) + X (2, 2): ô số 4, chu kì 2, nhóm IIA. + Q (2, 8, 8, 2): ô số 20, chu kì 4, nhóm IIA. + Z (2, 7): ô số 9, chu kì 2, nhóm VIIA. + A (2, 8, 8, 7): ô số 17, chu kì 3, nhóm VIIA. + D (2): ô số 2, chu kì 1, nhóm VIIIA. - Trong một chu kì, từ trái sang phải tính phi kim tăng dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống tính phi kim giảm dần. - Trong một chu kì, từ trái sang phải tính kim loại giảm dần. - Trong một nhóm A, từ trên xuống tính kim loại tăng dần. ----> Kim loại mạnh nhất: Q; phi kim mạnh nhất: Z; nguyên tố kém hoạt động nhất: D (khí hiếm).

Question 15

Ion M3+ có phân lớp electron ngoài cùng là 3d5. Ion Y– có cấu hình electron ngoài cùng là 4p6.

a) Xác định cấu hình electron của nguyên tử M và nguyên tử Y.

b) Xác định vị trí của M, Y trong bảng tuần hoàn.

Accepted Answer

a) Cấu hình electron của M: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2. Cấu hình electron của Y: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p5. b) M: ô số 26, chu kì 4, nhóm VIIIB. Y: ô số 35, chu kì 4, nhóm VIIA.

15 bài tập Hóa 10 Kết nối tri thức Bài 8: Định luật bảo toàn. Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học (có lời giải)

Xem trước câu hỏi