Đề thi HSG Sinh học 12 KSCL cấp Tỉnh có đáp án

PHẦN I (9,0 điểm). Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 30. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Khi nghiên cứu về cơ chế biểu hiện gene của operon lac ở vi khuẩn E. coli, một nhà khoa học đã phát hiện được 4 chủng mang đột biến ở operon lac. Kiểu gene của các đột biến này được mô tả trong bảng dưới đây. Trong đó, dấu cộng (+) chỉ gene hay thành phần cấu trúc có chức năng bình thường, dấu trừ (–) chỉ gene hay thành phần cấu trúc bị đột biến mất chức năng. Phân tích bảng và cho biết nhận định nào dưới đây là đúng?

Trở ngại nào khiến thủy canh theo hướng sản xuất thực phẩm sạch còn chưa phát triển rộng rãi ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới?

(1) Chi phí để đầu tư hệ thống ban đầu (hệ thống khung, bể chứa, vật tư...) thường cao hơn so với các mô hình trồng truyền thống.

(2) Người trồng cần có kiến thức chuyên sâu về dinh dưỡng thủy canh, độ pH, và các yếu tố môi trường khác để cung cấp dinh dưỡng phù hợp, tránh cây bị suy yếu hoặc chết.

(3) Nhu cầu sử dụng thực phẩm sạch từ mô hình thủy canh của người dân không cao do e ngại dư thừa các loại phân bón hóa học cao trong sản phẩm.

(4) Yêu cầu nguồn nước sạch đảm bảo tiêu chuẩn để pha dung dịch.

(5) Hệ thống thủy canh, đặc biệt là hệ thống kín sử dụng chung dung dịch, có nguy cơ lây lan sâu bệnh rất nhanh từ cây này sang cây khác.

(6) Chỉ thích hợp để trồng các loại cây lâu năm hoặc cây có bộ rễ lớn

Ở cây ngô, một dạng bất thụ đực trong đó hạt phấn không có khả năng thụ tinh được quy định bởi gene (S) nằm trong tế bào chất (di truyền theo dòng mẹ). Ngoài ra, một gene trội (R) nằm trong nhân tế bào quy định khả năng phục hồi tính hữu thụ đực, gene lặn tương ứng (r) không có khả năng này. Theo lí thuyết, nhận định nào sau đây là đúng?

1. Các cây bất thụ đực (S) lai với hạt phấn từ cây hữu thụ có kiểu gene rr luôn sinh ra cây bất thụ đực.
2. Nếu một cây bất thụ đực (S) được lai với hạt phấn từ cây hữu thụ đồng hợp tử (RR), đời lai F1 luôn hữu thụ.
3. Xét gene trong nhân, cây bất thụ đực có thể có kiểu gene RR, Rr hoặc rr.
4. Nếu một cây hữu thụ (N) được lai với hạt phấn từ cây hữu thụ bình thường (N) thì các cây thu được ở đời con luôn hữu thụ.

Tiến hành thí nghiệm trồng riêng rẽ ngô (Zea mays) và lúa (Oryza sativa) trong cùng điều kiện nước và ánh sáng đều tối ưu cho sinh trường của hai loài. Các cây được chia làm ba nhóm khác nhau về nồng độ CO2 môi trường (1ppm = 0,0001 %). Kết quả về sinh khối tăng thêm sau 6 tuần trồng được mô tả ở bằng bên. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng về kết quả thí nghiệm trên?

Nồng độ CO2

350 ppm

600 ppm

1000 ppm

Ngô (Zea mays)

91g

89g

80g

Lúa (Oryza sativa)

37g

47g

58g

(1) Ở nồng độ CO2 350 ppm, ngô đạt gần đến điểm bù CO2 nên sinh khối bắt đầu giảm.

(2) Lúa là thực vật C3, ngô là thực vật C4, lúa có điểm bão hòa CO2 cao hơn ngô.

(3) Sinh khối lúa tăng có thể do khi nồng độ CO2 tăng giúp lúa tránh được hô hấp sáng.

(4) Nếu tiếp tục tăng nồng độ CO2 lên, có thể sinh khối của lúa cũng giảm.

Chất Xgal được sử dụng để xác định sự hoạt động của gene lacZ. Khi gene này hoạt động, enzyme β-galactosidase được tạo ra và phân cắt Xgal thành chất có màu xanh. Vì vậy chất Xgal được sử dụng để phân biệt các dòng vi khuẩn có mang vector tái tổ hợp thành công hoặc không thành công. Nguyên lí là gắn gene cần chuyển vào vị trí ở giữa gene lacZ trên plasmid để tạo ra vector tái tổ hợp, sau đó biến nạp plasmid này vào E. coli (đã bị đột biến mất đoạn gene lacZ trên Operon Lac thuộc DNA vùng nhân) và nuôi các vi khuẩn này trong môi trường bổ sung Xgal. Hình bên minh hoạ khuẩn lạc trên môi trường thạch được bổ sung Xgal. Giả sử hiệu suất biến nạp là 100%, hãy cho biết phát biểu sau đây là đúng?

Một sinh viên sức khỏe bình thường có cung lượng tim lúc nghỉ ngơi là 6500 ml/phút. Mối quan hệ giữa áp lực và thể tích máu ở tâm thất trái lúc nghỉ ngơi của sinh viên này được thể hiện ở hình 1.



Dựa vào hình 1, một bạn học sinh rút ra các kết luận sau. Trong các kết luận, kết luận nào có nội dung sai ?

Hình bên mô tả một đơn vị sao chép của phân tử DNA, trong đó O là điểm khởi đầu sao chép. Kí hiệu I, II, III, IV chỉ các đoạn mạch đơn của phân tử DNA. Đoạn mạch nào có mạch đơn mới được tổng hợp gián đoạn?

Nhiệt độ để phá vỡ các liên kết hydrogen và làm tách hai mạch của phân tử DNA mạch kép được gọi là nhiệt độ nóng chảy. Khi xét các đoạn phân tử DNA này có cùng chiều dài, người ta thu được kết quả thể hiện nhiệt độ nóng chảy của DNA trong nhân tế bào ở 5 sinh vật khác nhau ở trong bảng dưới đây:

Loài

1

2

3

4

5

Nhiệt độ nóng chảy của DNA (oC)

65

75

70

85

68

Phát biểu sau đây không đúng khi nói về các đoạn phân tử DNA đang xét ở các loài này?

Cơ sở của quá trình tách chiết DNA từ tế bào sinh vật là

Liệu pháp Casgevy trong điều trị bệnh hồng cầu hình liềm là một phương pháp biến đổi gene tế bào gốc của chính bệnh nhân. Các nhà khoa học thu thập tế bào gốc từ tủy xương, sau đó sử dụng công cụ CRISPR-Cas9 để bất hoạt gene BCL11A. Gene này bình thường ức chế sản xuất Hemoglobin F (HbF), một loại hemoglobin hoạt động tốt có ở trẻ sơ sinh. Khi gen BCL11A bị bất hoạt, tế bào gốc sẽ tái kích hoạt sản xuất HbF. Sau đó, các tế bào gốc này được đưa trở lại cơ thể bệnh nhân. Quy trình thực hiện liệu pháp Casgevy được thực hiện như hình bên.



Mục tiêu chính của việc biến đổi gene tế bào gốc trong liệu pháp Casgevy là gì?